ભારતમાં ઉગતું આ અનોખું ફૂલ, જેને જોવા માટે લોકો દૂર-દૂરથી આવે છે

    why neelakurinji blooms in 12 years

    0
    195
    ભારતમાં ઉગતું આ અનોખું ફૂલ, જેને જોવા માટે લોકો દૂર-દૂરથી આવે છે.: why neelakurinji blooms in 12 years
    Neelakurinji flower: Social Media
    why neelakurinji blooms in 12 years: કાશ્મીરથી લઈને કન્યાકુમારી સુધી ભારતના દરેક ખૂણાને પ્રકૃતિ દ્વારા સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. શહેરો, ગામડાઓ, પર્વતો અને ગુફાઓમાં પ્રકૃતિના એવા રહસ્યો છુપાયેલા છે, જેના પરથી પડદા ઉઠે છે. તો માણસ ચોંકી જાય છે. આજે, તમને એક એવા ફૂલની કહાની જણાવી રહ્યા છે. જે બાર વર્ષમાં એકવાર ખીલે છે અને તેને જોવા માટે લોકો દૂર-દૂરથી દોરી આવે છે.

    ભગવાનના દેશ તરીકે જાણીતું કેરળ, લીલાછમ લીલા પર્વતો, દરિયા કિનારા અને કુદરતી દ્રશ્યો માટે પ્રખ્યાત છે. આ રાજ્યનું સૌથી સુંદર સ્થળ મુન્નાર છે, જે સમુદ્ર સપાટીથી 1600 મીટરની ઉંચાઈએ છે. આ સ્થળ કૉફી અને મસાલાની ખેતી માટે પ્રખ્યાત છે. અહીંની હરિયાળી અને આરામ પ્રવાસીઓને પોતાની તરફ આકર્ષે છે. આ તે સ્થાન છે જ્યાં ભારતનું સૌથી મોટું રહસ્ય છુપાયેલું છે, જેનું નામ છે, નીલકુરીંજી. નીલકુરીંજી એ વિશ્વના દુર્લભ ફૂલોમાંનું એક શુમાર છે. તે 12 વર્ષમાં એકવાર ખીલે છે.

    વર્ષ 2018 માં આ ફૂલ ખીલ્યું હતું. કેરળના લોકો તેને કુરીંજી neelakurinji flowerકહે છે. તે સ્ટ્રોબિલેંથસ ની એક કિસ્મ છે. તેની લગભગ 350 ફૂલોવાળી જાતિયોં ભારતમાં જ છે. સ્ટ્રોબિલેંથસની અલગ અલગ જાતોના ફૂલોનો સમય પણ અલગ છે. કેટલાક ચાર વર્ષમાં ખીલે છે, તો કોઈ આઠ, દસ, બાર કે સોળ વર્ષમાં ખીલે છે. પરંતુ આ ફૂલ ક્યારે ખીલીને ખતમ થઇ જાય છે કોઈને ખબર પણ નથી હોતી કે આ ફૂલો ક્યારે ખીલે છે. કારણ એ છે કે આ ફૂલો મોટાભાગે રસ્તાની આજુબાજુ કિનારે જ ખીલે છે અને રસ્તાઓ પહોળા કરવાના હેતુથી આ ફૂલો ઉગાડવા માટે જરૂરી જમીન ખલાસ થઈ ગઈ છે. આ ઉપરાંત ચા અને મસાલાની ખેતી માટે મોટા પાયે જમીન લઇ લેવામાં આવી છે. આને કારણે પણ આ ફૂલો માટે કોઈ જમીન વધી નથી. હવે આ અનન્ય ફૂલ માટે કેરળમાં સ્થાન સાચવવામાં આવે છે, કારણ કે દરેક તેના મોરની ખીલવાની રાહ જોઈ રહ્યા હોય છે.

    વર્ષ 2018 માં આ ફૂલ ખીલ્યું હતું.

    જોકે કેરળના પર્વતો ઘેરા લીલા અને વાદળી હોય છે, પરંતુ આ ફૂલના ખીલ્યા પછી, બધા વડ જાંબુડિયા રંગના દેખાવા લાગે છે. આ ફૂલો ઑગસ્ટ મહિનામાં ખીલવાનું શરૂ થાય છે અને ઓક્ટોબર સુધી તેની મૌસમ ચાલે છે. આ ફૂલ માટે કુરિંજીમાલા નામનું સુરક્ષિત વિસ્તાર એટલે કે અભયારણ્ય પણ છે જે મુન્નારથી 45 કિલોમીટર દૂર છે. પર્યાવરણીય કાર્યકર અને સેવ કુરીંજી neelakurinji flower અભિયાન પરિષદના સભ્ય આર.કે. મોહનના જણાવ્યા મુજબ, દરેકની ઇચ્છા રહે છે કે તેઓ આ ફૂલને ખીલતું જોઈ લે. તોડસ, મથુવંસ અને મનડિયાસ જાતિના આદિવાસીઓ આ ફૂલની પૂજા કરે છે.

    2006 માં, કેરળના જંગલો 32 ચોરસ કિલોમીટર આ ફૂલના સંરક્ષણ માટે આરક્ષિત રાખવામાં આવ્યા હતા. તેનું નામ કુરિંજીમાલા અભ્યારણ્યનું નામ આપવામાં આવ્યું. આ અભયારણ્ય કુરીંજી neelakurinji flower અભિયાન પરિષદના પ્રયત્નોનું પરિણામ છે. વૈલી ઑફ ફ્લાવર પછી ભારતનું આ બીજું ફૂલ અભ્યારણ્ય છે. અહીં નીલકુરીંજીની તમામ પ્રજાતિઓ અહીં સાચવવામાં આવે છે.

    નીલકુરીંજી neelakurinji flower એક મોનોકાર્પિક પ્લાન્ટ છે. એટલે કે, એકવાર ફૂલ આવ્યા પછી, તેનો છોડ સમાપ્ત થાય છે. પછી નવા બીજ ઉગાડવા માટે ખાસ સમયની રાહ જોવી પડે છે. આ ફૂલનું ભારતમાં સાંસ્કૃતિક મહત્વ પણ છે. હિન્દુ અખબારના પૂર્વ સંપાદક રોય મેથ્યુએ પોતાની પુસ્તકમાં લખ્યું છે કે કેરળની મુથુવન જાતિના લોકો આ ફૂલને રોમાંસ અને પ્રેમનું પ્રતીક માને છે. આ આદિજાતિની પરંપરાગત કથાઓ મુજબ, તેમના સ્વામી ભગવાન મુરુગાએ તેની જાતિની શિકારી છોકરી વેલી સાથે નીલકુરીંજી ફૂલોની માળા પહેરીને લગ્ન કર્યા હતા. તેવી જ રીતે, પશ્ચિમી ઘાટોની પલિયાણ જનજાતિના લોકો ઉંમરની ગણતરી આ ફૂલના ખીલવાથી લગાવે છે.

    આ neelakurinji flower ફૂલનો મોર ખીલવું આખા કેરળ માટે ખુશીનું પ્રતીક છે. આ ફૂલના ખીલવાથી પર્યટનનો ખીલી ઉઠે છે. વર્ષ 2018 માં પણ આ ફૂલના સ્વાગત માટે આખું કેરળ, ખાસ કરીને મુન્નર જોરશોર થી તૈયારી કરી રહ્યું હતું. હોટલો પહેલાથી જ બુક થઈ ગઈ હતી. રસ્તાઓ પહોળા કરવાનું કામ પૂર્ણ થઇ ગયું હતું. રેસ્ટોરન્ટ માલિકો ફરીથી નવીનીકરણનું કામ કરી રહ્યા હતા. આશરે દસ લાખ પ્રવાસીઓ આવવાની ધારણા હતી.

    નીલકુરીંજી neelakurinji flower એક મોનોકાર્પિક પ્લાન્ટ છે.

    દુર્ભાગ્યવશ, આ ફૂલ ખીલે તે સમયે, કેરળમાં પ્રકૃતિનું સ્વરૂપ નાખુશ બન્યું હતું. તે વર્ષે કેરળના પૂરમાં લગભગ 483 લોકોનાં મોત નીપજ્યાં હતાં. દસ હજાર કિલોમીટર સુધી રસ્તાઓ ખરાબ થઇ ગયા હતા. એટલું જ નહીં કરોડો રૂપિયાની સંપત્તિનો નાશ થયો હતો. પરિસ્થિતિ એટલી ખરાબ થઈ ગઈ કે ત્યાં ખાવાનું મળવાનું પણ મુશ્કેલ થઇ ગયું હતું. કોચી એરપોર્ટ દસ દિવસ બંધ રહ્યું હતું. જે ત્યાં ફસાઈ ગયા હતા તે ત્યાં જ રહી ગયા. આવી સ્થિતિમાં પ્રવાસીઓ આવવાનો કોઈ સવાલ જ નહોતો.

    2018 માં, નીલકુરીંજી ની કળીઓ 12 વર્ષની રાહ જોયા પછી નિખળી, પરંતુ તેને જોવા માટે કોઈ પર્યટક નહોતું. આ ફૂલ ખીલતા પહેલા લગભગ દસ દિવસ સૂર્યપ્રકાશની જરૂર પડે છે, પરંતુ સતત વરસાદથી આ તક પણ મળી નહિ. જ્યારે સપ્ટેમ્બરમાં સૂર્ય પ્રકાશ બહાર આવ્યો, ત્યારે આ ફૂલો ફૂલી ગયા, પરંતુ તેના ફૂલના પહેલા જ દિવસે, વરસાદની જેમ તે પડી ગયા. જે લોકો આ ફૂલને જોવા ઇચ્છતા હતા તેઓ કેરળ અને તમિલનાડુની સરહદની ઉંચાઈ વાળા વિસ્તારમાં પહોંચ્યા, પરંતુ કેરળ આવ્યા નહીં.

    નીલકુરીંજી ફૂલ neelakurinji flower કરતાં પણ વધુ દુર્લભ છે, તેના મધ, જેને કુરીંજીધન કહે છે. આ ફૂલનો રસ મધમાખીને વધારે ગમે છે, પરંતુ આ આ દુર્લભ મધ ફક્ત સ્થાનિક આદિવાસીઓ જ પ્રાપ્ત કરી શકે છે અને તેને બજારમાં વહેંચવામાં આવતું નથી. સ્થાનિક લોકો અનુસાર, તેમાં ઘણા ઔષધીય ગુણધર્મો છે, તેથી તેઓ તેમની પાસે જ રાખે છે. પરંતુ આ મધના ઔષધીય ગુણધર્મો પર હજી સુધી કોઈ સંશોધન કરવામાં આવ્યું નથી. ઉપરાંત, મધમાખી નીલકુરીંજી ઉપરાંત અન્ય ઘણા ફૂલો પર બેસે છે. તેથી, એવો દાવો કરી શકાતો નથી કે આ મધ સંપૂર્ણપણે નીલકુરીંજી ફૂલનું જ છે.

    જો કે, આ ફૂલ ઓગસ્ટથી ઓક્ટોબર સુધી ઉગાડવામાં આવે છે. તેથી એમ કહી શકાય કે લગભગ 70 ટકા મધ આ ફૂલના રસનું હોય છે. અહીંના આદિવાસી લોકો આ મધ એકબીજાને ભેટ તરીકે આપે છે અને આ મધ નવજાત શિશુને પણ ચટાડવામાં આવે છે. હવે આ neelakurinji flower ફૂલ 2030 માં ખીલશે, પરંતુ કયા સ્કેલ પર તે ખીલશે તે કહેવું મુશ્કેલ છે. શહેરીકરણના નામે પ્રકૃતિ સાથે રમત રમી રહ્યા છે તેને જોતાં, ઘણી દુર્લભ પ્રજાતિઓને બચાવવી મુશ્કેલ છે. જો કે, સેવ કુરીંજી ઝુંબેશ પરિષદ આ ફૂલના સંરક્ષણ માટે બહોળા પ્રમાણમાં કામ કરી રહી છે અને લોકોને જાગૃત કરી રહી છે. જેથી આવનારી પેઢીઓ પણ આ સુંદર ફૂલને જોઈ શકે, પરંતુ તેમના પ્રયત્નોની સામે શહેરીકરણનો દર વધુ ઝડપી છે. પ્રગતિ અને કુદરતી સૌંદર્યની આ લડાઇમાં, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે પ્રકૃતિ જીતી જશે.

    વર્ષ 2018 માં આ ફૂલ ખીલ્યું હતું.

    LEAVE A REPLY

    Please enter your comment!
    Please enter your name here