Diwali 2019: જાણો… દિવાળી કેમ ઉજવવામાં આવે છે.

    Diwali 2019

    0
    131
    Diwali 2019: જાણો... દિવાળી કેમ ઉજવવામાં આવે છે. why Diwali is celebrated
    Diwali Literal Meaning

    Diwali 2019: દિવાળી એ એક ધાર્મિક, વિવિધ રંગોનો ઉપયોગ કરીને, રંગોળીની સજાવટ, અંધકાર, મીઠાઇઓ, પૂજા વગેરેનો ઉપયોગ કરીને ઉજવવાનો ઉત્સવનો તહેવાર છે, જે દેશભરમાં તેમજ દેશની બહાર ઘણા સ્થળોએ ઉજવવામાં આવે છે. તેને પ્રકાશની લાઈટ અથવા પ્રકાશનો ઉત્સવ કહેવામાં આવે છે. તે મુખ્યત્વે સમગ્ર વિશ્વમાં હિન્દુઓ અને જૈનો દ્વારા ઉજવવામાં આવે છે, આ દિવસ તોબાગો, સિંગાપુર, સુરીનમ, નેપાળ, મારીશસ, ગુયાના, ત્રિનદ અને શ્રીલંકા, મ્યાનમાર, મલેશિયા અને ફીજી જેવા ઘણા દેશોમાં રાષ્ટ્રીય અવકાશ હોય છે.

    આ પાંચ દિવસ (ધનતેરસ, નરક ચતુર્દશી, અમાવશ્યા, કાર્તિક સુધા પધમી, યમ દ્વિતીયા અથવા ભાઈબીજ) નો હિન્દુ તહેવાર છે જે ધનતેરસ (અશ્વની મહિનાનો પહેલો દિવસ) થી શરૂ થાય છે અને ભાઈબીજ (કાર્તિક મહિનાનો અંતિમ દિવસ)ના અંતિમ દિવસે પૂરો થાય છે. દિવાળીના તહેવારની તારીખ હિન્દુ ચંદ્ર સૌર કેલેન્ડર અનુસાર નક્કી કરવામાં આવે છે. ઘણા આનંદ સાથે ઘરોને સજાવટ કરીને ઘણી લાઈટો, દીવાઓ, મીણબત્તીઓ, આરતી, ગિફ્ટ બોટકર, મીઠાઈઓ, શુભેચ્છા કાર્ડ, એસએમએસ મોકલીને, રંગોળી બનાવીને, રમતો રમીને, મીઠાઇ ખાઈને, એક બીજાને ગળે લગાવીને અને અન્ય ઘણી પ્રવૃત્તિઓ કરીને ઉજવવામાં આવે છે. ચાલો દિવાળીની સાથે ઉજવણી કરીએ…

    દિવાળી તારીખ અને સમય: 2019

    રવિવાર, 27 ઑક્ટોબર, 2019

    • ધનતેરસ: શુક્રવાર, 25 ઑક્ટોબર, 2019
    • નરક ચતુર્દશી (નાની દિવાળી): શનિવાર, 26 ઑક્ટોબર, 2019
    • લક્ષ્મી પૂજા (મુખ્ય દિવાળી): રવિવાર, 27 ઑક્ટોબર, 2019
    • બાલી પ્રતિપ્રદા અથવા ગોવર્ધન પૂજા: સોમવાર, 28 ઑક્ટોબર, 2019
    • યમ દ્રિતીય અથવા ભાઈબીજ: મંગળવાર, 29 ઑક્ટોબર, 2019

    ભગવાનની પૂજા અને તહેવારો ઉત્સવ આપણને અંધકારથી પ્રકાશ તરફ દોરી જાય છે, સારા કાર્યો કરવા પ્રયત્નો કરવાની શક્તિ આપે છે, આપણને ભગવાનની નજીક લાવે છે. ઘરની ચારેબાજુ અને આજુબાજુ મીણબત્તીઓ પ્રગટાવવામાં આવે છે અને દરેક ખૂણા સળગાવવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ તહેવાર પૂજા કર્યા વિના અને કોઈના નજીકના અને પ્રિય લોકોને ભેટો આપ્યા વિના ક્યારેય પૂર્ણ થતો નથી. ઉત્સવની સાંજે લોકો દૈવી આશીર્વાદ મેળવવાના હેતુથી ભગવાનની પૂજા કરે છે. દિવાળીનો તહેવાર વર્ષનો સૌથી સુંદર અને શાંતિપૂર્ણ સમય લાવે છે જે માણસના જીવનમાં વાસ્તવિક સુખની ક્ષણો પ્રદાન કરે છે. why Diwali is celebrated

    દિવાળીના તહેવાર પર રાષ્ટ્રીય રજા જાહેર કરવામાં આવે છે જેથી દરેક જણ તેના મિત્રો અને પરિવાર સાથે તહેવારની મજા લઇ શકે. લોકો આ તહેવારની લાંબા સમય સુધી રાહ જોતા હોય છે અને નજીક આવતાંની સાથે જ તેઓ તેમના મકાનો,ઑફિસો, ઓરડાઓ, ગેરેજ ને કલર અને સાફ કરે છે અને તેમની ઑફિસમાં નવી ચેક બુક, ડાયરી અને કેલેન્ડર્સનું વિતરણ કરે છે. તેઓ માને છે કે તહેવારની સફાઈ કરીને ઉજવણી કરવાથી તેઓને જીવનમાં શાંતિ અને સમૃદ્ધિ મળશે. સ્વચ્છતાનો અસલી અર્થ એ છે કે હૃદયના દરેક ખૂણાથી બીજા વિશેના બધા દુષ્ટ વિચારો, સ્વાર્થીતા અને ગેરસમજોની સફાઇથી છે.

    વેપારીઓ તેમના વર્ષોના ખર્ચ અને ફાયદાઓ જાણવા તેમના ચોપડાના ખાતાને તપાસે છે. શિક્ષકો કોઈપણ વિષયમાં તેમના વિદ્યાર્થીઓની કામગીરી અને પ્રગતિનું નિરીક્ષણ કરે છે. લોકો ગિફ્ટ આપીને દુશ્મનીને દૂર કરે છે અને દરેકની સાથે મિત્રતા કરે છે. કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ તેમના પરિવારના સભ્યો, મિત્રો અને સંબંધીઓને દિવાળી કાર્ડ અને એસએમએસ મોકલે છે.

    આજકાલ, ઇન્ટરનેટ દ્વારા દિવાળી ઇ-કાર્ડ અથવા દિવાળીના એસએમએસ મોકલવા એ સૌથી લોકપ્રિય ટ્રેન્ડ બની ગયો છે. દિવાળીના મેળાઓ ભારતના કેટલાક સ્થળોએ યોજવામાં આવે છે જ્યાં લોકો નવા કપડા, હસ્તકલા, કલાકૃતિઓ, દિવાલ ના પડદા, ગણેશ અને લક્ષ્મી, રંગોલી, ઘરેણાં અને તેના ઘરની અન્ય જરૂરી ચીજોના પોસ્ટરો ખરીદવા માટે આનંદથી જાય છે.

    ઘરનાં બાળકો એનિમેશન ફિલ્મો જોઈને, તેમના મિત્રો સાથે ચીડિયા ઘર જોઈને, દિવાળી પર કવિતા ગાઈને, માતા-પિતાની સાથે આરતી કરીને, રાત્રે દીવા અને મીણબત્તી પ્રગટાવી, હાથથી બનાવેલી દિવાળી કાર્ડ આપી, રમતો રમી આ તહેવારની ઉજવણી કરે છે. ઘરે, માં અથવા બહેન ખંડની વચ્ચે જ રંગોળી બનાવે છે, નવી અને આકર્ષક મીઠાઈઓ બનાવે છે, ગુજિયા, લાડુ, ગુલાબ જામુન, જલેબી, પેંડા અને અન્ય પ્રકારની વાનગીઓ બનાવે છે.

    દિવાળી ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે


    હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, દિવાળી અશ્વિન મહિનામાં કૃષ્ણ પક્ષના 13 મા ચંદ્રના દિવસે (જે અંધારિયા પખવાડિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ઉજવવામાં આવે છે. તે પરંપરાગત રીતે દર વર્ષે ઓક્ટોબરના મધ્યમાં અથવા નવેમ્બરના મધ્યમાં, દશેરાના 18 દિવસ પછી ઉજવવામાં આવે છે. આ હિન્દુઓનો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ તહેવાર છે.

    દિવાળીનો તહેવાર દર વર્ષે ઘણી ખુશીઓ સાથે આવે છે અને પાંચ દિવસથી વધુ સમય માટે ધનતેરસથી ભાઇબીજ પર પૂર્ણ થાય છે. મહારાષ્ટ્રમાં કેટલાક સ્થળોએ તે છ દિવસમાં પૂર્ણ થાય છે (વસુ બારસ અથવા ગૌવસ્ત દ્વાદશીથી શરૂ થાય છે) અને ભાઈબીજ સમાપ્ત થાય છે). why Diwali is celebrated

    દિવાળી કેમ ઉજવવામાં આવે છે

    દિવાળી હિન્દુઓ અને અન્ય ધર્મોના લોકો દ્વારા દર વર્ષે મુખ્ય તહેવાર તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. હિન્દુ માન્યતા અનુસાર, દિવાળીનો તહેવાર ઉજવવાનાં ઘણાં કારણો છે અને તાજગી સાથે નવા વર્ષની શરૂઆત કરવામાં મનુષ્યના જીવનમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

    લોકો માને છે કે તેઓ આ તહેવાર પર જે પણ કરશે, તે આખા વર્ષ દરમિયાન કરશે. તેથી જ લોકો સારા કાર્યો કરે છે, ધનતેરસ પર ખરીદી કરે છે, ઘરના દરેક ખૂણાને રોશની થી સજાવે છે, મીઠાઇ વહેંચે છે, મિત્રો બનાવે છે, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ મેળવવા માટે ભગવાન ગણેશ અને દેવી લક્ષ્મીજીની પૂજા કરે છે, સારું અને સ્વાદિષ્ટ ખોરાક ખાય છે, તેમના ઘરોમાં સજાવટ અને અન્ય પ્રવૃત્તિઓ કે જે તેઓ વર્ષભર કરી શકે છે. શિક્ષકો નિયમિત વર્ગો લે છે, વિદ્યાર્થીઓ વધુ કલાકો સુધી અભ્યાસ કરે છે, ઉદ્યોગપતિઓ તેમના ખાતાને સારી રીતે તૈયાર કરે છે જેથી તેઓ આખા વર્ષ દરમિયાન સમાન રહે. હિન્દુ માન્યતા મુજબ, દિવાળીની ઉજવણીના ઘણા પૌરાણિક અને ઐતિહાસિક કારણો છે. જે આ પ્રમાણે છે:

    Diwali 2019: જાણો... દિવાળી કેમ ઉજવવામાં આવે છે.
    Happy Diwali…..why Diwali is celebrated

    ભગવાન રામનો વિજય અને આગમન: હિન્દુ મહાકાવ્ય રામાયણ અનુસાર, ભગવાન રામે રાક્ષસ રાજા રાવણનો વધ કર્યો અને તેના રાજ્ય લંકા પર વિજય મેળવીને, તેની પત્ની સીતા અને ભાઈ લક્ષ્મણ સાથે અયોધ્યા ખૂબ લાંબા સમય (14 વર્ષ) પછી પાછા આવ્યા હતા. અયોધ્યાના લોકો તેમના સૌથી પ્રિય અને દયાળુ રાજા રામ, તેમની પત્ની સીતા અને ભાઈ લક્ષ્મણના આગમનથી ખૂબ ખુશ થયા. તેથી, તેમણે ભગવાન રામના પાછા આવ્યા ના દિવસે તેમના ઘર અને આખા રાજ્યની સજાવટ કરીને માટીના બનેલા દિવાથી સરગાવીને અને ફટાકડા ફોડીને ઉજવ્યો.

    લક્ષ્મી દેવી નો જન્મદિવસ: દેવી લક્ષ્મી ધન અને સમૃદ્ધિની સ્વામિની છે. એવું માનવામાં આવે છે કે દેવી લક્ષ્મી રાક્ષસો અને દેવતાઓ દ્વારા સમુદ્ર મંથન સમયે દૂધના સમુદ્ર (ક્ષિર સાગર) માંથી કાર્તિક મહિનાના અમાવશ્ય પર બ્રહ્માંડમાં આવી હતી. આ જ કારણ છે કે આ દિવસથી માતા લક્ષ્મીનો જન્મદિવસ દિવાળીના તહેવાર તરીકે ઉજવવાનું શરૂ થયું. why Diwali is celebrated

    ભગવાન વિષ્ણુએ લક્ષ્મીને બચાવ્યા: હિંદુ પૌરાણિક કથા અનુસાર, એક મહાન રાક્ષસ બાલી હતો, જે બધા ત્રણે લોક (પૃથ્વી, આકાશ અને પાતાળ) નો રાજા બનવા માંગતો હતો, જેને ભગવાન વિષ્ણુની અમર્યાદિત શક્તિઓનું વરદાન હતું. સમગ્ર વિશ્વમાં માત્ર ગરીબી હતી કારણ કે પૃથ્વીની સંપૂર્ણ સંપત્તિ રાજા બાલી પાસે હતી. ભગવાન દ્વારા સર્જાયેલા બ્રહ્માંડના કાયદા ચાલુ રાખવા માટે ભગવાન વિષ્ણુએ ત્રણેય જગતને બચાવ્યા હતા. (તેમના વામન અવતારમાં, 5 માં અવતારમાં) અને દેવી લક્ષ્મીને તેમની જેલમાંથી મુક્ત કર્યા હતા. તે પછીથી, આ દિવસ દુષ્ટની સતા પર ભગવાન પરમેશ્વરનો વિજય અને સંપત્તિની દેવીને બચાવ્યાના તરીકે ઉજવવાનું શરૂ થયું.

    ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ નરકસુરાનો વધ કર્યો: મુખ્ય દિવાળીનો એક દિવસ પહેલા નરક ચતુર્દશી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. ઘણા સમય પહેલા, નરકાસુર નામનો રાક્ષસ રાજા (પ્રદોષપુરમમાં શાસન કરતો) હતો, જે લોકો પર અત્યાચાર કરતો હતો અને તેની જેલમાં 16000 મહિલાઓને બંદી બનાવી રાખી હતી. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ (ભગવાન વિષ્ણુનો 8 મો અવતાર) તેમની હત્યા કરીને નરકાસુરની બંદી માંથી તે બધી મહિલાઓના જીવ બચાવ્યા હતા. તે દિવસથી તે દુષ્ટ શક્તિ ઉપર સત્યની જીતની ઉજવણી માટે ઉજવવામાં આવે છે.

    પાંડવોનું રાજ્યમાં પાછા ફરવું: મહાન હિન્દુ મહાકાવ્ય મહાભારત મુજબ, પાંડવો વનવાસના લાંબા ગાળા (12 વર્ષ) પછી કાર્તિક મહિનાની નવી ચંદ્ર પર તેમના રાજ્યમાં પાછા ફર્યા હતા. કૌરવો સામે જુગારમાં હાર્યા પછી તેમને 12 વર્ષ માટે હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા. પાંડવોના રાજ્યના લોકો પાંડવોના રાજ્યમાં આવવાથી ખૂબ ખુશ થયા હતા અને માટીના દીવા સળગાવીને અને ફટાકડા ફોડીને પાંડવોના પાછા ફરવાની ઉજવણી શરૂ કરી હતી. why Diwali is celebrated

    વિક્રમાદિત્યનો રાજ્યાભિષેક: રાજા વિક્રમાદિત્યએ એક મહાન હિન્દુ રાજાના વિશેષ દિવસે રાજ્યાભિષેક કર્યો હતો, ત્યારબાદ લોકોએ દિવાળી ઐતિહાસિક રીતે ઉજવવાનું શરૂ કર્યું હતું. why Diwali is celebrated

    આર્ય સમાજ માટે વિશેષ દિવસ: મહર્ષિ દયાનંદ મહાન હિન્દુ સુધારક સાથે આર્ય સમાજના સ્થાપક હતા અને કાર્તિક મહિનામાં નવા ચંદ્ર (અમાવશ્ય) પર નિર્વાણ મેળવ્યાં. તે દિવસથી આ ખાસ દિવસની ઉજવણી માટે દિવાળીની ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે.

    જૈનો માટે વિશેષ દિવસ: તીર્થંકર મહાવીર, તેમને આધુનિક જૈન ધર્મની સ્થાપના કરી, તેમને આ ખાસ દિવસ દિવાળીના દિવસે નિર્વાણ મેળવ્યો હતો. જેથી આ દિવસ જૈનોમાં દિવાળી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

    મારવાડી નવું વર્ષ: હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, મારવાડી અશ્વિનના કૃષ્ણ પક્ષના અંતિમ દિવસે દિવાળી પર મહાન હિન્દુ તહેવાર તેના નવા વર્ષની ઉજવણી કરે છે.

    ગુજરાતીઓ માટે નવું વર્ષ: ચંદ્ર કેલેન્ડર મુજબ, ગુજરાતીઓ પણ કાર્તિક મહિનામાં શુક્લ પક્ષના પ્રથમ દિવસે દિવાળી પછીના બીજા દિવસે પોતાનું નવું વર્ષ ઉજવે છે. why Diwali is celebrated

    શીખ માટેનો વિશેષ દિવસ: અમર દાસે (ત્રીજો શીખ ગુરુ) દિવાળીને લાલ-પત્ર દિવસના પરંપરાગત સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત કર્યો, જેના પર બધા શીખ તેમના ગુરુઓની કૃતજ્તા આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરવા માટે ભેગા થાય છે. દિવાળી નિમિત્તે વર્ષ 1577 માં અમૃતસરના સુવર્ણ મંદિરની સ્થાપના પણ કરવામાં આવી હતી. હરગોવિંદ જી (6 શીખ ગુરુઓ) ને ગ્વાલિયર કિલ્લાથી મોગલ બાદશાહ જહાંગીરની કબજોમાંથી 1619 માં મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

    1999 માં, પોપ જ્હોન પોલ બીજાએ ભારતીય ચર્ચમાં તેમના કપાળ પર તિલક લગાવીને ખ્રિસ્તની અંતિમ તહેવારની યાદમાં સપર રાત્રિ ભોજ (અનોખા ઉત્સવ) નો અસાધારણ પ્રદર્શન કર્યો હતો. આ દિવાળી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

    દિવાળીનું મહત્વ

    દિવાળી એ હિંદુઓ માટે સાંસ્કૃતિક, ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વનો તહેવાર છે (જેનો અર્થ છે, જાગૃતિ અને આંતરિક પ્રકાશની ઉજવણી). હિન્દુ પૌરાણિક કથા અનુસાર, એવું માનવામાં આવે છે કે કંઈક એવું છે જે શુદ્ધ, કદી સમાપ્ત ન થતું, અપરિવર્તનશીલ અને શારીરિક શરીરની બહાર તેમજ શાશ્વત છે, જેને આત્મા કહેવામાં આવે છે. પાપ ઉપર સત્યની જીત માણવા માટે લોકો દિવાળીની ઉજવણી કરે છે.

    દિવાળીનો ઇતિહાસ


    ઐતિહાસિક રીતે, ભારતમાં દિવાળી ખૂબ જ પ્રાચીન કાળથી ઉજવવામાં આવે છે, જ્યારે લોકો તેને મુખ્ય પાક તરીકે ઉત્સવ ઉજવતા હતા. જો કે, કેટલાક આ તહેવારની માન્યતા સાથે ઉજવે છે કે દેવી લક્ષ્મીએ આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. બંગાળીઓ માતા કાલી (શક્તિની કાલી દેવી) ની પૂજા કરીને આ પર્વની ઉજવણી કરે છે. હિન્દુઓ બુદ્ધિના દેવ ગણેશ (હાથી-માથાના દેવ) અને લક્ષ્મી (સંપત્તિ અને સમૃદ્ધિની માતા) ની પૂજા કરીને આ શુભ પર્વની ઉજવણી કરે છે. why Diwali is celebrated

    હિન્દુ પૌરાણિક કથા અનુસાર, એવું માનવામાં આવે છે કે દિવાળીનો ઉદ્ભવ આ રીતે થયો છે; આ દિવસે દેવી લક્ષ્મી ભગવાન અને દાનવો દ્વારા સમુદ્રના લાંબા મંથન પછી દૂધ (ક્ષીર સાગર) માંથી બહાર આવી હતી. તે માનવતાના ઉદ્ધાર માટે સંપત્તિ અને સમૃદ્ધિ આપવા માટે બ્રહ્માંડમાં ઉતરી. લોકોએ તેના સ્વાગત અને સન્માન માટે દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરી. તેઓ ખૂબ ખુશ હતા તેથી તેઓએ એકબીજાને મીઠાઈઓ અને ભેટો વહેંચી.

    દિવાળીનો તહેવાર પાંચ દિવસનો તહેવાર છે અને દિવાળીની પોતાની વાર્તાઓ અને દંતકથાઓ છે.

    1. દિવાળીનો પહેલો દિવસ ધનતેરસ તરીકે ઓળખાય છે જેનો અર્થ થાય છે ઘરમાં પૈસા અને સમૃદ્ધિ આવવી. લોકો વાસણો, સોના-ચાંદીના સિક્કા અને અન્ય વસ્તુઓ ખરીદે છે અને ઘરની સંપત્તિ વધશે એવી માન્યતા સાથે તેને તેમના ઘરે લાવે છે.
    2. દિવાળીનો બીજો દિવસ નરક ચતુર્દશી તરીકે ઓળખાય છે, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા નરકસુર રાક્ષસને પરાજિત કર્યાની માન્યતા સાથે તેને ઉજવવામાં આવે છે. why Diwali is celebrated
    3. દિવાળીનો ત્રીજો દિવસ અમાવસ્યા તરીકે ઓળખાતી હિન્દુ દેવી લક્ષ્મી (સંપત્તિની દેવી) ની પૂજા કરવાની માન્યતા સાથે ઉજવવામાં આવે છે, જે બધી ઇચ્છાઓને પૂર્ણ કરે છે.
    4. દિવાળીનો ચોથો દિવસ બલીપ્રદા તરીકે ઓળખાય છે, જે ભગવાન વિષ્ણુની દંતકથા સાથે સંબંધિત છે જેમણે રાક્ષસી બાલીને તેના વામન અવતારમાં હરાવ્યો હતો. બાલી એક મહાન રાજા હતો, પરંતુ પૃથ્વી પર શાસન કરતી વખતે તે લોભી બન્યો કારણ કે ભગવાન વિષ્ણુએ તેમને અમર્યાદિત શક્તિઓનું વરદાન મળ્યું હતું. ગોવર્ધન પૂજા પણ એવી માન્યતા સાથે ઉજવવામાં આવે છે કે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ અસહ્ય કામ કરીને ઇન્દ્રના ગૌરવને પરાજિત કર્યા હતા.
    5. દિવાળીના પાંચમા દિવસને યમ દ્વિતીયા અથવા ભાઈબીજ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, જે મૃત્યુના દેવતા “યમ” અને તેમની બહેન યામીની માન્યતા સાથે ઉજવવામાં આવે છે. લોકો આ દિવસની ઉજવણી બહેન અને ભાઈના પ્રેમ અને એકબીજા પ્રત્યેના સ્નેહના સ્મરણાર્થે કરે છે. why Diwali is celebrated

    ઝગમગતા દીવડાઓ, સ્વાદિષ્ટ મીઠાઇનો આનંદ લઇ લોકો દિવાળીના તહેવારની ઉજવણી કરે છે. આ તહેવાર વર્ષોથી ભારત અને દેશની બહાર ઉજવવામાં આવે છે. દિવાળીની ઉજવણી કરવાની પરંપરા આપણા દેશના ઇતિહાસ કરતા જૂની છે. ભારતમાં દિવાળીના મૂળના ઇતિહાસમાં વિવિધ દંતકથાઓ અને પૌરાણિક કથાઓ શામેલ છે જેને પ્રાચીન હિન્દુ ગ્રંથો પણ પુરાણ માં વર્ણવેલ છે દિવાળીના ઐતિહાસિક મૂળ પાછળના વાસ્તવિક કારણને ઓળખવું ખૂબ સરળ નથી. પ્રાચીન ઇતિહાસ મુજબ દિવાળીના ઐતિહાસિક મૂળના ઘણાં કારણો છે.

    દિવાળીની ઉજવણી પાછળનો સૌથી પ્રખ્યાત અને જાણીતો ઇતિહાસનો ઉલ્લેખ મહાન હિન્દુ મહાકાવ્ય રામાયણમાં કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રમાણે, 14 વર્ષ જંગલમાં લાંબુ જીવન જીવ્યા પછી રામ તેમના રાજ્યમાં પાછા ફર્યા. રામના વનવાસ પાછળનો મોટો હેતુ લંકાના રાક્ષસ રાજા રાવણને મારવાનો હતો. અયોધ્યાના લોકોએ ભગવાન રામના તેમના રાજ્યમાં પાછા ફરવાની ઉજવણી કરી હતી. તે વર્ષથી તે દર વર્ષે ઉજવણી કરવાની એક મહાન હિન્દુ પરંપરા બની. why Diwali is celebrated

    દિવાળીના ઇતિહાસને લગતી અન્ય એક મહાન વાર્તા હિન્દુ મહાકાવ્ય મહાભારતમાં લખેલી છે, જેમાં બતાવવામાં આવ્યું છે કે પાંચ પાંડવ ભાઈઓ, જેને પાંડવો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેઓ 12 વર્ષના દેશનિકાલ અને 1 વર્ષનો અજ્ઞાત વનવાસ પૂરો કર્યા પછી તેમના રાજ્ય હસ્તિનાપુર પરત ફર્યા હતા. કારણ કે જુગારની રમતમાં તેઓને કૌરવોએ પરાજિત કર્યા હતા. રાજ્યના દરેક જગ્યાએ ઝગમગતા દીવડાઓનાં રોશની સાથે રાજ્યના લોકોએ તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું. એવું માનવામાં આવે છે કે પાંડવોના પાછા ફરવાની ઉજવણી માટે દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે.

    અન્ય પૌરાણિક ઇતિહાસ મુજબ દિવાળીની ઉજવણી પાછળ મહાસાગરની સંપત્તિની દેવી લક્ષ્મીનો જન્મ છે. હિન્દુ ધર્મગ્રંથો અનુસાર, ઘણા સમય પહેલા બંને દેવ અને અસુરોએ અમૃત (અમરત્વનો અમૃત) અને નવરત્ન મેળવવાના હેતુથી સમુદ્ર મંથન કર્યું હતું. ભગવાન લક્ષ્મી (દૂધના સમુદ્રના રાજાની પુત્રી) નો જન્મ કાર્તિક મહિનાની નવી ચંદ્રના દિવસે થયો હતો, જેણે ભગવાન વિષ્ણુ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. આ જ કારણ છે કે આ દિવસ દિવાળીના તહેવાર તરીકે દર વર્ષે ઉજવવામાં આવે છે. why Diwali is celebrated

    પવિત્ર હિન્દુ ગ્રંથ, ભાગવત પુરાણ અનુસાર, ભગવાન વિષ્ણુએ શક્તિશાળી રાક્ષસ બાલીને હરાવી, ત્રણેય વિશ્વને બચાવવા તેમના વામન અવતારમાં પૃથ્વી પર શાસન કર્યું. ભગવાન વિષ્ણુ તેમની પાસે ગયા અને તેમને 3 પગ ની જગ્યા માંગી. બાલીએ કહ્યું હા તેથી ભગવાન વિષ્ણુએ ત્રણેય વિશ્વને તેના ત્રણ પગમાં માપી લીધી. દુષ્ટ શક્તિ ઉપરની આ જીતને યાદ રાખવા માટે દર વર્ષે દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે.

    દિવાળીની ઉજવણી પાછળનો બીજો પૌરાણિક ઇતિહાસ એ છે કે ઘણા સમય પહેલા એક રાક્ષસ હતો જેણે યુદ્ધમાં બધા દેવોને પરાજિત કર્યા અને તમામ પૃથ્વી અને સ્વર્ગને કબજે કર્યા. દેવીઓ, સ્વર્ગ અને પૃથ્વીને બચાવવાના હેતુથી માતા કાલીનો જન્મ દેવી દુર્ગાના કપાળ સાથે થયો હતો. તેણે રાક્ષસોને મારી નાખ્યા પછી તેમનો નિયંત્રણ ગુમાવી દીધો અને જે પણ તેની સમક્ષ આવે તે બધાને મારવા લાગ્યા. અંતમાં તેને ફક્ત તેમના માર્ગ પર ભગવાન શિવના હસ્તક્ષેપ દ્વારા રોકવામાં આવ્યા. દેશના કેટલાક ભાગોમાં, તે જ ક્ષણને યાદગાર બનાવવા માટે તે જ સમયથી દિવાળી પર કાલી દેવીની પૂજા કરીને ઉજવવામાં આવે છે. why Diwali is celebrated

    એવું માનવામાં આવે છે કે ભારતનો એક મહાન અને પ્રખ્યાત હિન્દુ રાજા વિક્રમાદિત્ય હતો, જે તેની શાણપણ, હિંમત અને મહાન હૃદય માટે જાણીતો હતો. રાજ્યના નાગરિકો દ્વારા ભવ્ય સમારોહથી તેમનો અભિષેક કરવામાં આવ્યો હતો અને તેનો રાજા બનવાની ઘોષણા કરવામાં આવી હતી. આ જ કારણ છે કે આ પ્રસંગ દિવાળીની વાર્ષિક પદ્ધતિ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. હિન્દુ ધર્મના મહાન સુધારક સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતીએ કાર્તિક મહિનામાં નવા ચંદ્રના દિવસે નિર્વાણ (મોક્ષ) મેળવ્યો. તેમણે વર્ષ 1875 માં આર્ય સમાજ (સોસાયટી ઑફ નોબલ્સ) ની સ્થાપના કરી. તેમને દિવાળી પર આખા ભારતના હિન્દુઓ યાદ કરે છે.

    આધુનિક જૈન ધર્મના સ્થાપક વર્ધમાન મહાવીરને તે જ દિવસે જ્ જ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું. આ જ કારણ છે કે જૈન ધર્મના લોકો દિવાળી ઉજવણી પણ કરે છે. દિવાળીનું શીખો માટે પણ ખાસ મહત્વ છે કારણ કે તેમના ગુરુ અમર દાસે દિવાળી પર ગુરુના આશીર્વાદ મેળવવા માટે એક પ્રસંગ યોજ્યો હતો. કેટલાક સ્થળોએ એવું માનવામાં આવે છે કે દિવાળી છઠ્ઠા ધાર્મિક નેતા ગુરુ હરગોબિંદને ગ્વાલિયર કિલ્લાથી મુઘલ સમ્રાટ જહાંગીરની જેલમાંથી મુક્ત કરવાના પ્રસંગની ઉજવણી કરે છે.

    પાંચ દિવસીનો દિવાળી તહેવાર છે:

    ધનતૃયોદશી અથવા ધનતેરેસ અથવા ધનવંતરી તૃયોદશી: ધનતેરસ એટલે (સંપત્તિનો અર્થ સંપત્તિ છે અને તૃયોદશી એટલે 13 મો દિવસ) ચંદ્ર મહિનાના બીજા ભાગની 13 મી તારીખે ઘરે પૈસા આવે છે. આ શુભ દિવસે લોકો વાસણો, સોનું ખરીદે છે અને પૈસાના રૂપમાં ઘરે લાવે છે. ભગવાન ધન્વંતરી (દેવતાઓના ચિકિત્સક) ની જન્મજયંતિ (જન્મદિવસની ઉજવણી) ની ઉજવણી માટે ઉજવવામાં આવે છે, જેનો ઉદ્ભવ સમુદ્ર મંથન દરમિયાન (દેવતાઓ અને રાક્ષસો દ્વારા) થયો હતો. why Diwali is celebrated

    નરક ચતુર્દશી: નરક ચતુર્દશી એ 14 મા દિવસે આવે છે, જ્યારે ભગવાન કૃષ્ણ (ભગવાન વિષ્ણુના અવતાર) રાક્ષસ નરકાસુરની હત્યા કરી હતી. તે દુષ્ટ શક્તિ અથવા અંધકાર ઉપર સારા અથવા પ્રકાશની જીતની નિશાની તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે, લોકો વહેલી સવારે (સૂર્યોદય પહેલા) જાગે છે, અને સુગંધિત તેલ અને સ્નાન સાથે નવા કપડા પહેરે છે તે બધા તેમના ઘરની આસપાસ ઘણા દીવા પ્રગટાવે છે અને ઘરની બહાર રંગોળી બનાવે છે.

    તેઓ તેમના ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અથવા વિષ્ણુની અનોખી પૂજા પણ કરે છે. સૂર્યોદય પહેલા સ્નાન કરવાનું મહત્વ ગંગાના પવિત્ર જળમાં સ્નાન કરવા જેટલું જ છે. પૂજા કર્યા પછી તેઓ રાક્ષસને હરાવવાના મહત્વમાં ફટાકડા ફોડે છે. લોકો તેમના કુટુંબ અને મિત્રો સાથે સવારનો નાસ્તો કરે છે, અને જમે છે.

    લક્ષ્મી પૂજા: આ દિવાળીનો મુખ્ય દિવસ છે જે લક્ષ્મી પૂજા (સંપત્તિની દેવી) અને ગણેશ પૂજા (જ્ઞાન ના દેવ જે તમામ અવરોધોને દૂર કરે છે) સાથે પૂર્ણ થાય છે. મહાન પૂજા પછી, તેઓ તેમના ઘરની સમૃદ્ધિ અને સુખાકારીને આવકારવા માટે શેરીઓ અને ઘરો પર માટીના દીવા પ્રગટાવે છે. why Diwali is celebrated

    બાલી પ્રતિપ્રદા અને ગોવર્ધન પૂજા: તે ઉત્તર ભારતમાં ગોવર્ધન પૂજા (અન્નકૂટ) તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. ભગવાન કૃષ્ણએ ઇન્દ્રના અહંકારથી વરસાદ દ્વારા સતત વરસાદ અને પૂરથી ઘણા લોકો (ગોકુલવાસી) અને પશુઓના જીવને નુકસાનમાં નાખ્યા હતા ત્યારે તેમના બચાવવાના મહત્વ તરીકે આ દિવસની ઉજવણી કરે છે. અન્નકૂટની ઉજવણીના મહત્વના ભાગ રૂપે, લોકો મોટા પ્રમાણમાં ખોરાકને શણગારે છે અને પૂજા કરે છે.

    આ દિવસ કેટલાક સ્થળોએ રાક્ષસ બાલી ઉપર ભગવાન વિષ્ણુ (વામન) ની જીતની ઉજવણી તરીકે બાલી-પ્રતિપ્રદા અથવા બાલી પદ્યમી તરીકે પણ ઉજવવામાં આવે છે. મહારાષ્ટ્ર જેવા કેટલાક સ્થળોએ, આ દિવસને પડવા અથવા નવા દિવસ (એટલે કે નવો દિવસ) તરીકે પણ ઉજવવામાં આવે છે અને બધા પતિ તેમની પત્નીઓને ભેટો આપે છે. ગુજરાતમાં, તે વિક્રમ સંવત નામથી કેલેન્ડરના પ્રથમ દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

    યમ દ્વિતીયા અથવા ભાઈબીજ: તે ભાઈ-બહેનોનો એક બીજાનો પ્રેમ અને સંભાળનું પ્રતીક રાખવાનો ઉત્સવ છે. આ ઉજવણીના મહત્વ પાછળ યમ (મૃત્યુ દેવ) ની વાર્તા છે. આ દિવસે, યમ તેની બહેન યામી (યમુના) ને મળવા આવ્યા હતા અને તેમની બહેન દ્વારા આરતી સાથે તેમનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું અને તેઓ પણ સાથે મળીને જમ્યા હતા. તેણે તેની બહેનને ગિફ્ટ પણ આપી હતી. why Diwali is celebrated

    LEAVE A REPLY

    Please enter your comment!
    Please enter your name here